Verborgen verhalen // 2020

De kringloper, een stoffige winkel die vol ligt met tweedehands spullen van mensen die afscheid hebben genomen van hun persoonlijke bezittingen. Mensen denken hier vaak nog heel negatief over, dat we een vieze, stoffige winkel zijn met oude rommel. Toch begint het imago rondom tweedehands spullen te verbeteren, zo zijn we veel duurzamer omdat we spullen een tweede leven geven en is het vaak nog in prima staat. En dat voor een prikkie! 

Ik wil met dit project laten zien dat er vele verborgen verhalen leven achter de spullen die hier worden binnen gebracht. Voor dit project heb ik twee willekeurige items gekocht uit de winkel en daar ben ik de geschiedenis van uit gaan pluizen. Het eindresultaat van deze zoektocht heb ik gepresenteerd in de kringloop winkel, een vitrinekast expositie over de twee desbetreffende items. Zo heeft het blik van Cliever een link naar de NSB en blijkt Charles Darwin aangetrouwde familie te zijn van de familie Wedgwood. Met dit project wilde ik laten zien dat de waarde van de spullen veel hoger ligt dan ‘stoffige oude rommel’. Ik heb enorm leuke reacties gehad van klanten op mijn project! 


Cliever’s Suikerwerkfabrieken is opgericht door Louis Johannes Gillet in 1916 te Rotterdam aan de Admiraliteitskade. De fabriek heeft veel meegemaakt, zo is het voor een deel onder water komen te staan tijdens de watersnoodramp in 1953. Aan het begin van de tweede wereldoorlog is de fabriek gebombardeerd, een jaar later in 1941 is de fabriek weer terug opgebouwd. De directeur had het beste voor met zijn personeel en de man was geen arme sloeber, zo kocht hij een radio en liet hij pijpen in de fabriek aanleggen waardoor de medewerkers mee konden luisteren naar de muziek tijdens het werk. Tijdens de oorlog heeft hij ervoor gezorgd dat zijn werklieden niet naar Duitsland hoefde om te gaan werken. 

Maar er zit ook een hele donkere kant aan Cliever, meneer Gillet was namelijk lid van de N.S.B., arbeidsfront en de N.V.V. Volgens de kranten was hij ‘de schrik van de buurt’. Tijdens de oorlog is een deel van de fabriek gebruikt als gaarkeuken voor evenementen van de N.S.B. Meneer Gillet heeft na de oorlog met zijn zoon voor een tijd in een interneringskamp gezeten voor opgepakte N.S.B’ers. En de geallieerde soldaten vonden tijdens de bevrijding dertig ton aan aardappelen in de fabriek voor de mensen in Rotterdam.

Jaren later is hij terug gekomen als directeur bij het bedrijf Cliever. Ze hebben nog hun 40-jarig bestaan gevierd maar daarna is Cliever verdwenen. Ik ben nog steeds bezig met onderzoek naar hoe het is afgelopen en waarom.

SFA03_SFA022812781_X
De radio van meneer Louis Johannes Gillet // 1927
aec7b36bd76e7ef9c5a0701a76a537e3
'Nette meisjes van alle leeftijden kunnen geplaatst worden voor het inpakken van de wereld beroemde Cliever's toffees.' // 1927
NL-RtSA_4130_1976-2242-01
Cliever's suikerwerkfabrieken aan de Admiraliteitskade in Rotterdam // 1940
NL-RtSA_4100_1988-1803-01.jpg
Bombardement Rotterdam, fabriek ligt in puin // 1940
NL-RtSA_4100_FD-12431-01.jpg kopie
Cliever's 40-jarig bestaan, meneer Gillet (met de bril) schud handen met gasten // 1956
NL-RtSA_4117_1976-6975-01.jpg
Cliever's suikerwerkfabrieken 40-jarig bestaan // 1956
achtergrond kopie

Enoch Wedgwood, geboren in 1813, was een Engelse pottenbakker. Hij is een verre neef van de bekende Josiah Wedgwood, van het bedrijf Josiah Wedgwood & Sons.

Enoch Wedgwood was pottenbakker en werd een partner van het pottenbakker bedrijf Podmore Walker & Co. Toen oprichter Thomas Podmore overleed erfde Enoch het bedrijf. Het ging door onder de naam Wedgwood & Co. De geproduceerde goederen waren de hogere klassen van aardewerk, waarin diner, thee, ontbijt, nagerecht, toilet en andere diensten, en alle gebruikelijke diverse artikelen in zeer aanzienlijke mate werden gemaakt voor de binnenlandse, koloniale, continentale en Amerikaanse markten. Ze leverden ook grote hoeveelheden Ironstone-porselein, speciaal gemaakt voor het gebruik van schepen.

Het bedrijf liep enorm goed, jaren later heeft hij het hernoemd naar Enoch Wedgwood (Tunstall) Ltd. Toen Enoch overleed hebben de zoons van hem het een korte tijd overgenomen. In 1980 kocht het familie bedrijf Josiah Wedgwood & Sons Ltd het bedrijf Enoch Wedgwood (Tunstall) Ltd op. Op dit punt had het niks meer te maken met de gerelateerde familieleden omdat de stamboom van Wedgwood in 1980 enorm was. Enoch’s bedrijf bleef bestaan onder de Wedgwood firma maar de naam werd Unicorn Pottery.

Fun fact: de beroemde Charles Darwin is getrouwd met een Wedgwood en zo ontstond er de Darwin-Wedgwood familie tak.